Nietypowa dystrybucja: zamiast klikać w ustawieniach, opisujesz cały system w jednym pliku. Każdą zmianę cofniesz z menu startowego, a ten sam plik odtworzy system na innym komputerze.
Czym jest NixOS?
NixOS to dystrybucja zbudowana wokół menedżera pakietów Nix. Różni się od wszystkich innych systemów jedną rzeczą: cały system - zainstalowane programy, użytkownicy, usługi, ustawienia sieci, a nawet pulpit - opisujesz w pliku configuration.nix. Po zmianie pliku wpisujesz jedno polecenie (sudo nixos-rebuild switch), a NixOS sam doprowadza system do opisanego stanu.
Każda taka zmiana tworzy nową generację systemu. Jeśli coś pójdzie nie tak, w menu startowym wybierasz poprzednią generację i wracasz do działającego systemu - podobnie jak w systemach niezmiennych. Ten sam plik konfiguracyjny skopiowany na inny komputer da dokładnie taki sam system, co doceniają programiści i administratorzy.
NixOS ma jedno z największych repozytoriów programów wśród wszystkich dystrybucji (nixpkgs, ponad 100 tysięcy pakietów). Nowe wersje wychodzą dwa razy w roku (w maju i listopadzie), a każda jest wspierana przez ok. 7 miesięcy. Dla chętnych jest też gałąź unstable z najnowszymi programami.
Dla kogo?
- Dla programistów, którzy chcą mieć powtarzalne środowisko pracy na kilku komputerach.
- Dla administratorów serwerów i homelabów - konfiguracja w pliku, łatwa do zapisania w Git.
- Dla ciekawych, którzy lubią uczyć się nowych koncepcji.
- Nie dla początkujących - na start lepszy jest Linux Mint, a jeśli zależy Ci na łatwym cofaniu zmian, Fedora Silverblue albo Aurora.
Mocne i słabe strony
Zalety
- cały system w jednym pliku - łatwy do odtworzenia i przeniesienia
- każdą zmianę cofniesz z menu startowego
- ogromne repozytorium programów
- aktualizacje nie psują systemu w połowie
- graficzny instalator z wyborem pulpitu
Wady
- trudny do nauki: własny język konfiguracji Nix
- inna budowa systemu niż w pozostałych dystrybucjach - wiele poradników z internetu nie zadziała
- programy pobrane spoza repozytorium często nie uruchomią się bez dodatkowych kroków
- stare generacje zajmują miejsce na dysku - trzeba je czasem usuwać
services.flatpak.enable = true;) i instalować programy z Flathub tak jak w innych dystrybucjach. To wygodne dla programów z interfejsem graficznym. Więcej o Flatpaku: Flatpak, AppImage i Snap.Jak zacząć
Wypróbuj w przeglądarce lub maszynie wirtualnej
NixOS najlepiej poznać bez ryzyka - przyciskiem „Wypróbuj w przeglądarce” powyżej albo w GNOME Boxes czy VirtualBoksie.
Pobierz obraz z instalatorem
Na stronie nixos.org pobierz obraz Graphical ISO (z GNOME lub KDE Plasma) i zapisz go na pendrive, np. programem balenaEtcher.
Zainstaluj i poznaj configuration.nix
Graficzny instalator przeprowadzi Cię przez język, dysk i pulpit. Potem otwórz plik /etc/nixos/configuration.nix - dopisz program do listy environment.systemPackages i wpisz sudo nixos-rebuild switch.
NixOS to fascynujący system dla programistów i administratorów: powtarzalny, odporny na awarie i z ogromnym wyborem programów. Wymaga jednak sporo nauki - nie polecamy go na pierwszy Linux.
