Graficzny edytor partycji. Pokazuje, jak podzielony jest dysk, i pozwala zmieniać rozmiar, tworzyć, usuwać i formatować partycje - np. żeby zrobić miejsce na Linuksa obok Windowsa.
Czym jest GParted?
GParted (GNOME Partition Editor) to darmowy program do zarządzania partycjami. Na górze okna widać graficzną mapę dysku, a pod nią listę partycji z systemem plików, rozmiarem i zajętym miejscem.
Najczęstsze zastosowania:
- zmniejszenie partycji Windowsa, żeby zrobić miejsce na Linuksa obok (dual boot),
- formatowanie pendrive'a lub dysku zewnętrznego, np. na exFAT, który widzą Windows, Linux i macOS,
- utworzenie nowej tablicy partycji na pustym dysku,
- sprawdzenie i naprawa systemu plików.
Program przygotowuje listę zmian i wykonuje je dopiero po kliknięciu Zastosuj - do tego momentu nic na dysku się nie zmienia.
Dla kogo?
- Dla osób, które chcą mieć Linuksa i Windowsa na jednym dysku.
- Do formatowania pendrive'ów i dysków zewnętrznych.
- Dla bardziej zaawansowanych - do porządkowania partycji po latach instalacji.
Mocne i słabe strony
Zalety
- czytelna mapa dysku
- zmiana rozmiaru partycji bez utraty danych
- obsługa wielu systemów plików (NTFS, ext4, btrfs, FAT, exFAT)
- zmiany wykonywane dopiero po zatwierdzeniu
- działa też z pendrive'a, bez instalacji
Wady
- nie zmienisz partycji, na której działa uruchomiony system
- błąd przy zmianach może kosztować dane
Jak zainstalować
GParted jest w repozytorium każdej popularnej dystrybucji - wpisz „GParted” w sklepie z aplikacjami albo w terminalu Minta i Ubuntu: sudo apt install gparted. Jest też gotowy w systemie uruchomionym z pendrive'a z Linux Mint czy Ubuntu. Do pracy na dysku systemowym możesz pobrać osobny GParted Live ze strony gparted.org.
Pierwsze kroki
Wybierz dysk
W prawym górnym rogu wybierz dysk, np. /dev/sda albo /dev/nvme0n1. Sprawdź rozmiar, żeby się nie pomylić.
Zmień rozmiar i zatwierdź
Kliknij prawym przyciskiem partycję, wybierz Zmień rozmiar/Przenieś, ustaw nowy rozmiar, a potem kliknij zielony znak Zastosuj wszystkie operacje.
GParted to niezastąpione narzędzie do dysków na Linuksie - przejrzyste i bezpieczne, dopóki pamiętasz o kopii zapasowej. Przyda się przy instalacji obok Windowsa i przy każdym formatowaniu pendrive'a.
